• stAeg @ Instagram
  • stAeg @ Facebook

't Zand 37

3811 GB

Amersfoort

Lees alles over de roerige geschiedenis van de Sint Aegtenkapel

De geschiedenis van de Sint Aegtenkapel in Amersfoort begint in 1379. In navolging van de nieuwe beweging binnen het geloof, waar de kerk probeerde om de gewone burger meer bij de kerk en het geloof te betrekken en zich bezig ging houden met de zorg voor de minder bedeelden, werd in 1379 in Amersfoort een zusterhuis opgericht bestaande uit een aantal ‘Vrouwen des Gemeenen Levens’, en hier met name: ´De Zusters van Sint Aegten. In 1400 werd het verenigd zusterhuis een officieel klooster. Ook betraden de eerste zes eerbare meisjes het ‘Convent van Sint Aegten’ om zich aan het godsdienstige leven te wijden.
 

Het Sint Aegtenklooster maakte in de vijftiende eeuw een voorspoedige en welvarende ontwikkeling door en nam gaandeweg in omvang toe. Zo verkreeg het bijvoorbeeld in 1410 de kapel en in 1450 een eigen kerkhof, op de plek waar zich nu de binnenplaats bevindt. Rond het pandhof (binnenterrein) verrees in een vierkant een aantal woongebouwen voor de zusters welke in 1458 gewijd en betrokken werden. Naast een sobere en strenge leefwijze hielden de zusters zich tevens bezig met het verrichten van goede werken zoals bijvoorbeeld het oprichten van een ziekenhuisje op het kloosterterrein.

Regelmatig had het Sint Aegtenklooster te kampen met de verschillende ongemakken die de stad van tijd tot tijd teisterden zoals het oorlogsgeweld van de Spanjaarden tijdens de 80-jarige oorlog, de vele slachtoffers eisende pestepidemieën en een grote watersnood op vijf maart 1595. Een grote stadsbrand in 1495 legde een deel van het kloostercomplex in de as, maar de kapel bleef als door een wonder gespaard.


Ook het Sint Aegtenklooster ontkwam niet aan de reformatie van de Spaande veroverraars. De kapel van het kloostercomplex heeft na de verlate Beeldenstorm in Amersfoort van 1580 niet meer officieel als kerk dienst gedaan.
 

Nadat de kapel niet meer als kerk mocht worden gebruikt werd het statige Godshuis al in 1603 vernederd tot Stads Turfschuur. Het werd voor van alles en nog wat gebruikt, zoals een bedrijfsruimte, kopergieterij, weverij, stadsmagazijn, draperiedepot. Er kwam door de jaren heen maar geen definitieve bestemming voor het onhandelbare gebouw dat zich door zijn ranke en hoge afmetingen maar moeilijk voor iets nuttigs liet gebruiken.

In de 19de eeuw kwam de Kapel weer in bezit van de rooms-katholieke kerk om rond 1880 ingrijpend te worden verbouwd en ingericht als tehuis en bibliotheek voor rooms-katholieke militairen, zodat er toch weer even een religieus luchtje in kwam te hangen.


In de Tweede Wereldoorlog werd de Sint Aegtenkapel noodgedwongen als tijdelijke woning van de notaris ingericht aangezien de aangrenzende notariswoning door de Duisters werd gevorderd. Vooral in de tijd na de oorlog was de Kapel een toonbeeld van verregaande en schaamteloze verwaarlozing.


In 1960 heeft de gemeente de Sint Aegtenkapel vanwege de uiterst slechte staat waarin het gebouw zich bevond overgenomen van het kerkbestuur met het doel te restaureren tot zetel van de gemeenteraad en trouwzaal van Amersfoort.

Tussen 1969 en 1972 werd de kapel gerestaureerd en werd het torentje herbouwd. Om praktische redenen werd de dubbelkapel niet teruggebracht en bleef de verdiepingsvloer doorgetrokken tot over de gehele lengte van de kapel. In 2014 werd de kapel opnieuw gerestaureerd. De Romeinse jaarcijfers van zowel de eerste als de tweede restauratie werden daarbij opnieuw tegen het basement van de dakruiter bevestigd. De 19e eeuwse roedenverdeling in de spitsboogvensters zijn vervangen door natuurstenen met gotische tracering. Het gebouw kreeg een culturele functie, onder andere als concertzaal en trouwlocatie.

De Sint Aegtenkapel is vernoemd naar de heilg verklaarde Agatha van Sicilië, die een even indrukwekkend als bizar levensverhaal heeft. Lees er alles over op haar eigen Wikipedia pagina.

logo stAeg